Afval in Westerwolde

Afgelopen woensdag (27-05-2020) is in de gemeenteraad een voorstel besproken over “Het Grondstoffenplan Westerwolde 2021-2026”. Het wordt “Grondstoffenplan” genoemd maar gaat in feite gewoon over afval. Grondstoffenplan klinkt wat vriendelijker omdat dit de nadruk legt op het hergebruik van afval. Maar uiteindelijk gaat dit over hoe wij met zijn allen van ons afval afkomen op een zo goed en duurzaam mogelijke manier.

Er is, mede door de inbreng van een aantal partijen die kennelijk nog niet weten hoe het precies in elkaar steekt, verwarring ontstaan. Wij hechten er aan om onze achterban wel de juiste versie in heldere taal uit te leggen en dat doen we bij deze.

De hele discussie is grofweg onder te verdelen in twee zaken die ik verder zal uitdiepen, namelijk:

  1. Gaan we PMD afval laten scheiden door de inwoners of door een gespecialiseerd afvalverwerkingsbedrijf
  2. Hoe gaan we zo weinig mogelijk betalen voor een zo duurzaam en efficiënt mogelijke afvoer van ons afval.

Afval scheiden

Een aantal jaren geleden zijn we met zijn allen begonnen met het scheiden van PMD afval in de oranje afvalcontainer. Met name in een groot deel van het voormalig Bellingwedde lukte dit behoorlijk goed maar over het algemeen blijkt het scheiden van dit afval toch niet zo simpel te zijn als dat het klinkt. Wat mag er nu wel in en wat niet in de PMD container? Resultaat is dat veel PMD afval is vervuild met afval wat hier niet in thuis hoort. Omdat het PMD afval niet méér “vervuild” mag zijn dan slechts 15% (en dit percentage zal in de toekomst alleen maar lager worden) wordt veel door ons aangeboden PMD afval afgekeurd.

Gevolg is dat dit “vervuild” PMD afval in de verbrandingsoven terecht komt en dat de gemeente hiervoor hoge boetes tot boven de € 100.000,00 krijgt opgelegd. Weinig duurzaam , duurder dan ons lief is en kosten die jaarlijks terug komen.

De professionele afvalverwerkers kunnen het PMD afval veel beter scheiden dan dat wij als inwoners dit kunnen. Deze bedrijven zijn daarin gespecialiseerd en kunnen dit beter EN goedkoper. Wanneer we als gemeente dus echt duurzaam willen zijn (en daarbij ook nog goedkoper) kunnen we niet anders dan ons PMD afval laten scheiden bij de afvalverwerkers. Natuurlijk blijven we wel het GFT (groene container) zelf scheiden als inwoner. Daar verandert niets aan.

Ja, maar dan wordt de inwoner toch niet meer geprikkeld om minder plastics te kopen? Dit is gedeeltelijk waar, maar het plasticverhaal is veel breder dan dit. Natuurlijk willen we met zijn allen geen plastic in de natuur of oceanen.

Het is echter niet handig om dit in honderden afzonderlijke lokale gemeentes op te pakken, maar juist dit moet landelijk en Europees opgepakt worden om succesvol te kunnen zijn. Niet alleen de inwoners maar met name de fabrikanten moeten gestimuleerd worden om geen of afbreekbare plastics te gebruiken.

Om deze redenen is wat ons betreft na-scheiden (scheiden bij de afvalverwerker) beter dan bronscheiding (scheiden door inwoners). Nu kunnen we natuurlijk om emotionele redenen vasthouden aan onze oranje PMD container OF ons gezond verstand gebruiken en gaan voor de meest duurzame (en goedkopere) oplossing. Gemeentebelangen Westerwolde kiest voor het laatste.

 

Kosten van afval

Betalen om van je afval af te komen is natuurlijk voor niemand leuk. Echter komen wij hier niet onderuit. Er wordt door de oppositiepartijen beweerd dat de afvalkosten in dit plan veel hoger zijn dan in andere gemeenten. Maar is dit wel zo?

De beide afval brengstations (milieustraten) in Vriescheloo en Ter Apel moeten gemoderniseerd worden om aan de huidige wettelijke strengere eisen te voldoen en om op langere termijn goedkoper uit te zijn. Het afval brengstation in Ter Apel is daarbij ook nog eens te klein en het contract met de ondernemer waar het afval brengstation zich bevindt, loopt af. Een verlenging van dit contract zal veel duurder worden, dat is al aangegeven.

Kosten van deze aanpassingen aan de milieustraten worden gebruikelijk gefinancierd door middel van een MIP (Meerjarig Investering Plan). Echter in de raadsvergadering van 24 april 2019 heeft de raad er bij monde van het CDA  op aangedrongen dat deze kosten beslist in het basistarief (de afvalstoffenheffing) moesten worden meegenomen. En nu dit is gebeurd, wordt door ditzelfde CDA gezegd dat de tarieven veel te hoog zijn. Iedereen kan toch bedenken dat hoe meer kosten je in het basistarief stopt, des te hoger deze worden? Heel vreemd.

Als we de kosten van het afval brengstation uit het tarief voor ons afval halen, dan wordt het 83 euro goedkoper. Daarom begrijpen wij het tegen stemmen niet; immers als gevolg van het verzoek van het CDA is het tarief hoger geworden.

Ook de VVD en GroenLinks vallen over de hoge tarieven. GroenLinks beweert dat deze veel hoger zijn dan in omliggende gemeenten. Echter zijn dit de tarieven voor 2021 en nog geen enkele gemeente heeft deze tarieven al vastgesteld. Maar is dit überhaupt wel zo?

Laten we de kosten van de modernisering van de millieustraten er eens uit halen om een eerlijk beeld te krijgen. Het is immers niet gebruikelijk om dit in het tarief te verwerken. Haal je dit er niet uit ben je appels met peren aan het vergelijken.

Dan kom je voor Westerwolde op een gemiddeld jaartarief van € 217,00 (afval wordt nagescheiden EN duurzaam verwerkt). Het gemiddelde tarief is dan duidelijk maar hoe de verhouding tussen vastrecht en kosten per lediging gaat worden moet nog worden vast gesteld. Des te hoger de kosten per lediging, des te kleiner het solidariteits gedachte, maar daardoor wel weer een hogere prikkel om minder afval aan te bieden (met als risico dat het ergens anders gedumpt gaat worden)

Hier een overzicht in vergelijking met buurgemeenten

Zoals te zien is in de tabel zijn de tarieven in dit plan voor de inwoners van Westerwolde niet buitensporig hoog. En dit terwijl er wel een duurzame afval verwerking het geval is, wat bij enkele andere gemeenten niet zo is.

Wederom zijn de uitlatingen van enkele oppositiepartijen mogelijk gebaseerd op politiek spel.

 

Wat zijn nu de gevolgen van het afwijzen van het voorstel Grondstoffenplan Westerwolde 2021-2026?

Omdat contracten met afvalverwerkers in een vroeg stadium moeten worden opgezegd, heeft Westerwolde geen contract meer in 2021. Dat betekend dat we twee opties hebben namelijk:

  1. Alsnog binnen een maand of 3 een akkoord sluiten met de meerderheid van de fracties in Westerwolde over het huidige grondstoffenplan (eventueel in iets gewijzigde vorm).

OF

  1. Op korte termijn een contract aangaan met een andere afvalverwerker. Deze weten echter wat de status is van Westerwolde en zullen daarvan gebruik maken en de hoofdprijs vragen. Onder de streep zal de inwoner van Westerwolde de prijs hiervoor moeten betalen.

 

Het grondstoffenplan, wat afgelopen woensdag is afgewezen door de raad is, een goed gedegen plan wat naar de mening van Gemeentebelangen Westerwolde het beste en meest voordelig is voor onze inwoners.

Onze conclusie is dan ook dat politiek spel de boventoon voert binnen de gemeentelijke politiek, waardoor de inwoners de rekening krijgen gepresenteerd.

 

Marco Visscher

Namens de raadsfractie Gemeentebelangen Westerwolde