Begroting en bezuiniging

Volgende week staat de begroting 2020 op de agenda van de raad. Zoals veel gemeenten in Nederland heeft ook de gemeente Westerwolde te maken met bezuinigingen door de tekorten op onder ander de jeugdzorg en de WMO.

Waarom tekorten op WMO en jeugdzorg?

De Nederlandse regering wilde geld besparen door zorgtaken te decentraliseren en dus werden deze taken van Jeugdzorg overgeheveld naar de gemeente. De gedachte was dat door sneller schakelen en eerder ingrijpen langdurige zorg kon worden verminderd. Tegelijkertijd werd in 2015 bij de overheveling van de jeugdzorg naar de gemeente direct maar even 450 miljoen gekort en moesten de gemeenten hetzelfde werk voor minder geld uitvoeren.

De gedachte dat de gemeenten het beter zouden doen als de rijksoverheid klopte. Wat men in Den Haag even over het hoofd had gezien was dat, juist omdat de gemeenten dichtbij de inwoners staan, er veel meer schijnende gevallen aan het licht kwamen en de inwoners die waren aangewezen op jeugdzorg gemakkelijker de weg naar de gemeente vonden dan naar de rijksoverheid.

De door Den Haag verwachtte besparing bleek een illusie. Sterker nog, er werd door de gemeenten veel meer geld uitgegeven aan jeugdzorg, juist omdat gemeenten de problematiek beter in beeld hebben. De zorgvraag nam toe en er was minder geld.

In december 2018 besloot diezelfde regering dat de eigen bijdrage voor de WMO voor inwoners werd verlaagd naar 17,50 euro. Voorheen betaalden mensen met een hoger salaris een inkomensafhankelijke bijdrage, maar nu betaalt iedereen 17,50 euro per 4 weken. Dus of je een uitkering hebt, een minimum inkomen of een paar miljoen op je bankrekening, ieder betaalt hetzelfde tarief. Een mooi streven van onze regering, maar ook hier worden gemeenten wederom niet voor gecompenseerd. De gemeenten moeten het tekort zelf maar bij passen.

WMO en Jeugdzorg zijn wettelijke taken die de gemeenten moeten uitvoeren… maar wel met extra korting vanuit Den Haag. Dat betekent dat de gemeente met eigen geld bij moet springen. Daarom moet er nu door de gemeente worden bezuinigd of moeten de inkomsten verhoogd worden.

Dat alles raakt u als inwoner van onze gemeente. Het kabinet heeft vorig jaar 18 miljard euro over gehouden maar weigert de gemeenten meer geld te geven om haar taken fatsoenlijk te kunnen uitvoeren!

Hoe zit dat nou met het geld dat de gemeenten ontvangen?

Gemeenten en provincies hebben eigen inkomsten en krijgen geld van de Rijksoverheid. Daarmee kunnen zij hun wettelijke taken uitvoeren. Dat wordt dan weer lastig als de Rijksoverheid gelijk maar de gemeenten kort op hun inkomsten vanuit het Rijk.

Gemeenten krijgen hun geld voor meer dan 90 procent van de rijksoverheid. Een deel van de inkomsten komt uit het zogenaamde Gemeentefonds, een fonds waarin het Rijk jaarlijks een deel van de belastingopbrengst stopt en verdeelt over de gemeenten. Deze inkomsten mag de gemeente DEELS naar eigen inzicht besteden.

De inkomsten waar de gemeente wel invloed op heeft zijn bijvoorbeeld de onroerendezaakbelasting (OZB), de toeristenbelasting, de parkeerbelasting en de leges. Wanneer er dan vanuit het rijk voor de wettelijke taken (dus WMO en jeugdzorg) minder geld binnenkomt betekent dit dat er minder vrij te besteden geld overblijft. Als de gemeente het huishoudboekje op orde willen houden moet er meer geld binnen komen. De gemeente kan dan de gemeentelijke belasting verhogen of bezuinigen.  Beide maatregelen willen we liever niet.

Conclusie: de gemeenten krijgen dus het grootste deel van hun inkomsten van de rijksoverheid. Als deze overheid vervolgens gaat bezuinigen en tegelijkertijd taken over de schutting gooit, dan is dat de reden dat gemeenten op hun eigen begroting moeten bezuinigen en dat de pijn dus bij de inwoners van de gemeente wordt neergelegd.

De lokale bestuurders moeten dus keuzes maken die zij helemaal niet willen maken, maar worden hiertoe gedwongen door de rijksoverheid.

Kortom; onze regeringspartijen roepen dat ze het geweldig doen en veel geld overhouden, maar uiteindelijk betalen wij dit als inwoners van de gemeente dubbel en dwars omdat wij moeten bezuinigen en de OZB moeten verhogen in onze mooie gemeente… regering… bedankt!